Εμείς οι δικηγόροι, έχει τύχει να μας απασχολήσει είτε σε δικές μας υποθέσεις, είτε σε υποθέσεις συναδέλφων μας το θέμα της ευθανασίας. Είναι περιπτώσεις ανθρώπων που πάσχουν χρόνια από ασθένειες, οι οποίες δεν γιατρεύονται, και εξαντλούν τα “θύματα” σωματικά και οικονομικά.

Είναι σημαντικό ότι το σύνταγμα κατοχυρώνει το δικαίωμα του ατόμου τόσο στη ζωή, όσο και στο θάνατο. Από την ποινική του σκοπιά, στο άρθρο 301 του σχετικού κώδικα νομιμοποιείται η αυτοκτονία, με την αναγνώριση του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης σε εκείνον που επιχείρησε να αυτοκτονήσει, αλλά τελικά διασώθηκε. Η ευρωπαική νομοθεσία ταλεντεύεται με την Γερμανία, την Αυστρία και την Ιταλία να δέχονται ελαφρυντικά στην ανθρωποκτονία με τη συναίνεση του παθόντος. Αντίθετα, η Αγγλία και η Γαλλία δεν αναγνωρίζουν την ευθανασία, και ο συμμετέχων θεωρείται δολοφόνος. Η Ολλανδία αποτελεί το μοναδικό παράδειγμα χώρας που η ευθανασία είναι αποδεκτή.

Από ποινικής απόψεως, η ανακούφιση του ανθρώπου που υποφέρει, με θανατηφόρα μέσα, όπως για παράδειγμα με χορήγηση θανατηφόρου ένεσης, τιμωρείται κατ' αρχήν στο πλαίσιο της ανθρωποκτονίας. Ωστόσο, είναι δυνατόν να τιμωρηθεί και με φυλάκιση σε περίπτωση που ο δράστης προβαίνει στην ανθρωποκτονία ύστερα από επίμονη απαίτηση του παθόντος και από οίκτο προς αυτόν, όπως ορίζει το άρθρο 300 Π.Κ.

Αναγνωρισμένη είναι στην Ελλάδα η “παθητική ευθανασία”. Το δικαίωμα άρνησης ιατρικής αγωγής αναγνωρίζεται με το άρθρο 47 του Ν. 2071/1992. Διατυπώθηκε περαιτέρω στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα ανθρώπινα δικαιώματα και προβλέπεται στον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας. Συχνά γιατροί αναρωτιούνται αν έχουν ευθύνη σε θάνατο ατόμου που, λόγω της θρησκείας του, αρνήθηκε την μετάγγιση αίματος και εν τέλει κατέληξε...

Σε περίπτωση που ο ασθενής είναι εγκεφαλικά νεκρός κι επομένως δεν δύναται να διατυπώσει έγκυρη βούληση, ο γιατρός υποχρεούται να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την παράταση της ζωής του ασθενούς.

Η κοινωνία μας είναι ακόμη ανέτοιμη να ψηφίσει νόμους που θα ευνούν τέτοιες πρακτικές. Σε αυτές τις περιπτώσεις, όμως, θα έπρεπε να ισχύει η άποψη της μειοψηφίας, των ανθρώπων που εκλιπαρούν να σταματήσουν τη ζωή τους.

Ηλίας Σιδέρης
Δικηγόρος Αθηνών
Τηλ. 210.64.58.880
Κιν. 6938881999
www.siderislaw.gr