Φληναφήματα
του Δημήτρη Πλιάφα

Ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια (ή μάλλον τις τελευταίες δεκαετίες) οι επιχειρήσεις εφαρμόζουν νέες μεθόδους οργάνωσης και διοίκησης, επενδύοντας πάρα πολλά και σε νέες τεχνολογίες αλλά και σε ανθρώπινο δυναμικό που φροντίζουν να έχει όλα τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα αλλά και τις δυνατότητες που απαιτούνται σήμερα για την ορθή λειτουργία μιας σύγχρονης επιχείρησης.
Πόσο, όμως, όλες αυτές οι μέθοδοι οργάνωσης και διοίκησης είναι σύγχρονες; Μήπως αυτές οι μέθοδοι αποτελούν μια παλιά δοκιμασμένη συνταγή πλήρως επιτυχημένη;
Αρχικά, λοιπόν, πολλά από αυτά που διδάσκονται σήμερα σε σχολές δοκιμάστηκαν με πλήρη επιτυχία μόλις πριν 2300 χρόνια (!!!) από έναν πράγματι μεγάλο χαρισματικό ηγέτη (Μακεδόνα την καταγωγή!), τον Μέγα Αλέξανδρο.
Σίγουρα στη ζωή όλοι μας έχουμε ή βάζουμε κάποιους στόχους που για να τους πραγματοποιήσουμε πρέπει να βαδίσουμε πάνω σε μια συγκεκριμένη στρατηγική που θα μας οδηγήσει (με βάση πάντα την κρίση μας) στην κορυφή και φυσικά στην κατάκτηση της επιτυχίας.
Βέβαια, μεγάλο ρόλο παίζει η διορατικότητα που πρέπει να μας διακρίνει: το να μπορείς να... ανιχνεύεις το μέλλον, να προβλέπεις καταστάσεις και τάσεις μελλοντικές, ίσως αποτελεί ένα μαγικό ραβδί που μπορεί να σου ανοίξει δρόμους. Δρόμους που να σου επιτρέψουν να φτάσεις γρήγορα, άνετα και με ασφάλεια στην επιτυχία (και κυρίως πολύ πριν από τους ανταγωνιστές σου!!!).
Όμως, τα πάντα ξεκινάνε από τη δημιουργία στο νου μας του περίφημου στόχου. Αν ο στόχος δεν είναι μέσα μας ξεκάθαρος (όπως μας τόνιζαν οι καθηγητές μας στο Γυμνάσιο και το Λύκειο), σίγουρα η πραγματοποίησή του δεν θα είναι εφικτή και θα παραμένει ένα όνειρο θολό.
Σίγουρα ο στόχος μας θα πρέπει και βάση να έχει και η πραγματοποίησή του να μπορεί κάποτε να γίνει. Αν στερείται βάσης και εάν αντικειμενικά είναι “άπιαστο όνειρο” γρήγορα θα κουραστούμε να τρέχουμε πίσω του να “... το πιάσουμε” και γρήγορα θα το εγκαταλείψουμε. Με στόχους ξεκάθαρους που έχουν κάποιο μεγαλείο, η αφοσίωσή μας σ' αυτούς θα πρέπει να είναι μεγάλη. Άλλωστε και η τύχη συνήθως βοηθάει τους τολμηρούς.
Τα προβλήματα, μικρά ή μεγάλα, που θα συναντήσουμε είναι δεδομένα (δρόμος χωρίς εμπόδια δεν υπάρχει). Το θέμα είναι να “συλλάβουμε” έγκαιρα τα προβλήματα και κυρίως τα σημεία που τα δημιουργούν και έπειτα να βρούμε γρήγορα το αντίδοτο για να λυθεί και να τερματισθεί η... επικίνδυνη κατάσταση.
Σε κάθε περίπτωση, η ορωτοβουλία των κινήσεων πρέπει να είναι καθαρά δική μας. Εάν χάσουμε το “πάνω χέρι”, υπάρχει κίνδυνος να βρεθούμε κάποια στιγμή απλοί θεατές μιας κατάστασης με πρωταγωνιστές τους αντιπάλους μας και εμάς απλώς να προσπαθούμε να αντιδράσουμε σ΄ αυτά που κάνουν οι αντίπαλοί μας.
Το να μπορούμε να προβλέπουμε, να σχεδιάζουμε εκ των προτέρων, αλλά και να επιλέγουμε διάφορες οδούς για να φτάσουμε πιο κοντά στο στόχο μας και στην επιτυχία είναι σίγουρα το Α και το Ω. Και βέβαια σ' όλα πρέπει να είμαστε απρόβλεπτοι: να μην μπορούν οι αντίπαλοί μας να καταλάβουν εκ των προτέρων τις σκέψεις μας, τις κινήσεις μας, τα πιθανά διαγραφόμενα αποτελέσματα των ενεργειών μας.
Έτσι, θα είμαστε τις περισσότερες φορές ένα τουλάχιστον βήμα μπροστά από τους ανταγωνιστές μας.
Οι δρόμοι και οι επιλογές που θα μας οδηγήσουν στο αγκάλιασμα της επιτυχίας, στην επίτευξη των στόχων μας πιθανόν να μην μπορούν να γίνουν εύκολα αντιληπτοί και κατανοητοί από τους ανταγωνιστές μας και κάποιες φορές μπορεί να μην επικροτούν τις μεθόδους μας. Τίποτε από αυτά δεν είναι μεμπτό, αφού και η παραπλάνηση των αντιπάλων είναι μέσα στα σχέδιά μας.
Απαραίτητη, όμως, παραμένει η συγκέντρωσή μας σ' αυτό που τελικά θέλουμε να πετύχουμε: παύουμε να ασχολούμαστε με τα γεγονότα της στιγμής αυτής και κοιτάμε το επιθυμητό αποτέλεσμα σε βάθος χρόνου, βλέποντας (με τη φαντασία μας) τον εαυτό μας αγκαλιά με το στόχο.
Όταν ο Περικλής σχεδίαζε τον Παρθενώνα, την εποχή του Χρυσού Αιώνα, στους συνεργάτες του αρχιτέκτονες Φειδία και Ικτίνο, πέρασε το μήνυμα ότι αυτό που ήθελε να φτιάξει, επιθυμία του ήταν να παραμείνει ζωντανό ανά τους αιώνες (όπως και τελικά έγινε). Δεν ήθελε ένα απλό έργο, ένα έργο μόνο για τότε.
Αρχικά, τα σχέδια και γενικά οι κινήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου χαρακτηρίσθηκαν τουλάχιστον σαν ουτοπία. Αργότερα, όλοι υποκλίθηκαν στο μεγαλείο του. Ήταν και τολμηρός πολύ, αλλά και ιδιαίτερα απρόβλεπτος στις κινήσεις του.
Αφού κατέκτησε τη Θήβα και “ανάγκασε” τους Αθηναίους να τον παραδεχθούν, ξεκίνησε τη μεγάλη του εκστρατεία. Αν ήταν άλλος στη θέση του, θα αρκούνταν στα όσα είχε επιτύχει στον Ελλαδικό χώρο και θα ασχολούνταν με την τότε ελληνική συμμαχία.
Αρχικά, νικά τους Πέρσες, περνά σαν κατακτητής από τα παράλια της Μικράς Ασίας, της Φοινίκης, φθάνει στην Αίγυπτο (Μέγας τότε σιτοβολώνας), εξασφαλίζει πλουσιοπάροχα τροφοδοσία για τα στρατεύματά του και φυσικά τα στερεί από τους Πέρσες. Με την κατάληψη και των λιμανιών της Περσίας, παύει να υφίσταται (τυπικά και ουσιαστικά) περσικός στόλος.
Μπροστά στην αδιαμφισβήτητη μεγάλη δύναμη και φήμη του, που προηγούνταν του ιδίου, οι πόλεις δεν πρόβαλαν καμία αντίσταση και σχεδόν παραδίδονταν αμαχητί.
Όταν σε μια ύστατη προσπάθεια συγκεντρώθηκε στρατός στα Άρβυλα για να τον αντιμετωπίσει, ήταν πολύ αργά για τους Πέρσες. Η περίφημη και άλλοτε κραταιά Περσική Αυτοκρατορία ήταν πλέον παρελθόν, υποκλινόμενη (όπως και όλος ο τότε κόσμος) στον μεγάλο Μακεδόνα στρατηλάτη.
Η ομογένεια του στρατεύματος, η πίστη και η αφοσίωση στον αρχηγό, τα οράματα που μοιραζόταν και καλλιεργούσε με τους επιτελείς συνεργάτες του, η άριστη και αντικειμενική γνώση των δυνατών και αδυνάτων σημείων ήταν από τα Συν του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Και βέβαια, ο τρόπος εφοδιασμού των στρατευμάτων του, μοναδικά για τα τότε δεδομένα, χρησιμοποιήθηκε και στις μέρες μας από τους Αμερικανούς στον πόλεμο του Περσικού Κόλπου. Επικεφαλής ήταν Έλληνας, ο στρατηγός του αμερικανικού στρατού Παγώνης (G. Pagonis). Μεγάλο μέρος της επιτυχίας της εκστρατείας αποδόθηκε στον Στρατηγό για την άψογη λειτουργία της όλης εφοδιαστικής αλυσίδας (Ένας Έλληνας το 336 π.Χ., ένας Έλληνας το 1990!!!).
Και βέβαια, χρειάσθηκαν περίπου 2300 χρόνια για να “ανακαλύψουν” οι μεγάλες επιχειρήσεις και οι εταιρείες την άντληση κεφαλαίων και από την κεφαλαιαγορά, όταν ο Μ. Αλέξανδρος ίδρυσε και δημιούργησε την πρώτη εταιρεία (πολυμετοχική), συγκεντρώνοντας χρήματα για τις ανάγκες της εκστρατείας από φίλους του και από αξιωματικούς του στρατού του, προεξοφλώντας βέβαια τα μελλοντικά κέρδη από τα λάφυρα που θα αποκόμιζαν από τις μάχες.
Και βέβαια, χρειάσθηκαν περίπου 2300 χρόνια για να κριθεί επιτακτική ανάγκη η ύπαρξη (και χρήση) κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος όταν ο Μ. Αλέξανδρος είχε ήδη διακρίνει τη μεγάλη ανάγκη ύπαρξης κοινού νομίσματος προκειμένου να επιτευχθεί η ομαλή λειτουργία ενός κράτους (του κράτους που δημιούργησε) με πολυεθνική ταυτότητα και αχανές σε έκταση.
Θα πρέπει, βέβαια, να αναφερθεί στο σημείο αυτό και η πρόσφατη δήλωση για την ανάγκη δημιουργίας ενιαίου (παγκόσμιου) νομίσματος του καθηγητή των Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο ΚΟΛΟΥΜΠΙΑ, Joseph Stiglitz, (Νόμπελ Οικονομίας 2001) ότι “η δημιουργία ενός νέου νομισματικού συστήματος βασισμένου σε ένα παγκόσμιο νόμισμα θα μπορούσε να είναι φάρμακο για τις οικονομίες των χωρών, όπου οι υπάρχουσες ανισότητες στο παγκόσμιο νομισματικό σύστημα εντείνονται”. (Άλλος ένας, λοιπόν, από τους κορυφαίους σήμερα Οικονομολόγους που πρεσβεύει την ύπαρξη ενός παγκόσμιου αυτή τη φορά νομίσματος). Θα πρέπει, όμως, να κάνουμε αναφορά και στο δύσκολο κομμάτι του “διοικείν”, ιδιαίτερα όταν έχεις να αντιμετωπίσεις (και να διοικήσεις) ανθρώπους με διαφορετική νοοτροπία, χαρακτήρα, συνήθειες κλπ.. ο Μ. Αλέξανδρος κατάφερε (και κατάφερνε) να κερδίζει την αγάπη και την αφοσίωση όσων διοικούσε, κάτι που πολύ αργότερα του αναγνώρισε και ο Μέγας Ναπολέων και που σε πολλά προσπάθησε να τον αντιγράψει.
Λαμπρό παράδειγμα, λοιπόν, σύγχρονου ΜΑΝΑΤΖΕΡ ο Μ. Αλέξανδρος. Αληθινός ηγέτης, με ουσιαστικά προσόντα, πραγματικά αξιοζήλευτα. Με δυνατότητα να επιλέγει συνεργάτες, να διακρίνει τα χαρίσματα του καθενός και να του “χρεώνει” ανάλογο πόστο, δίνοντάς του έτσι την έννοια του μοναδικού. Και βέβαια, σεβόμενος πλήρως (κάτι που το απαιτούσε από όλο του το στράτευμα) τα ήθη και έθιμα των περιοχών που κατακτούσε (Έλληνας γαρ, καταγόμενος από τη χώρα που γέννησε τη Δημοκρατία). Σε όλη του την πορεία και τη ζωή, δεν υπήρξαν (ούτε καν στο λεξιλόγιό του) ανυπέρβλητα εμπόδια. Με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, φρόντιζε να τα ξεπερνάει.
Μέγας Αλέξανδρος τότε (336 π.Χ.), Μέγας Αλέξανδρος σήμερα. Μετά από 2300 χρόνια, πόσο σύγχρονος και επίκαιρος εξακολουθεί να φαντάζει, παράδειγμα προς μίμηση (για αντιγραφή, αν θέλετε) από στρατηγούς και Μάνατζερ πολυεθνικών εταιρειών και όχι μόνο.
Αλήθεια,
εάν σήμερα ζούσε ο Μεγαλέξανδρος, σαν Μάνατζερ, τί μεγέθους εταιρεία θα έπρεπε να διοικούσε;


www.pliafas.gr
Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.